ابو القاسم سلطانى
379
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 1854 زهر العزيز Crossandra infundibul ifornis ( L . ) Nees درختچهاى است كه داراى گلهاى بسيار زيبا مىباشد كه در جنوب هند رويش دارد و از خانواده Acanthaleae مىباشد . از كپسولهاى اين درختچه بهعنوان يك تونيك نيروى جنسى بسيار عالى در هند استفاده درمانى به عمل مىآيد . Code - 1855 سان Crotalaria juncea L . درختچهاى است به ارتفاع حد اكثر 5 / 3 متر از خانواده Leguminosae ، با ساقه راست و گلهائى به رنگ زرد روشن كه محل رويش آن آسيا بهويژه هند مىباشد و از متون دستنويسهاى سنسكريتى چنين بر مىآيد كه از قرون بسيار دور به خاطر داشتن فيبر محكم كشت و به سنسكريتى Sana ناميده مىشده است . امروزه نيز در Maharashtra ، بهار ، تاميل هند و سيلان و قسمتهائى از جنوب آسيا و ليبى نيز پرورش داده مىشود . تركيبات شيميائى : گياه داراى يك آلكالوئيد ناشناخته و دانهها داراى پروتئين مىباشند . موارد مصرف درمانى : از برگها بهعنوان خنككننده ، نرمكننده ، قىآور ، مسهل ، قاعدهآور و مسقط جنين استفاده مىشود . در پاكستان با نام Santag بهعنوان قاعدهآور و زيادكننده ترشح صفرا استفاده به عمل مىآيد . گياه از نظر اقتصادى بسيار باارزش مىباشد و به منظور تهيه طنابهاى صنعتى ، مجموعه طنابهاى كشتى ، پارچههاى كتانى و كرباسى ، پارچههاى خشن براى گونى و كاغذهاى سيگار پرورش داده مىشود . Code - 1856 قلقل Crotalaria retusa L . قلقل نامى است كه به چهار گياه نامبرده ذيل داده شده است : 1 - Abrusus precatorius L . كه در طب سنتى به عيون الديك ( تذكره ) و عيون الديكه ( مخزن الادويه ) معروف بوده است 1 * . اين گياه را امروزه در سوريه قلقل مىنامند . 2 - Cassia tora L . در طب سنتى عشرق ناميده شده و در كتب قديم ذيل اين نام شرح آن آمده است . در زمان قاجاريه دانه اين گياه را حب القلقل مىناميدند و طبق نوشته شليمر در رماتيسم و آرتريت به منظور تسكين درد مصرف مىشده است 2 * .